Bốn rủi ro của trái phiếu mà lãi suất chào bán không nói ra

Trong nhóm tài sản tài chính, trái phiếu hay được xếp vào ô ít biến động hơn cổ phiếu. Cách xếp đó đúng ở mức trung bình, nhưng nó che mất một điều: rủi ro của công cụ nợ không biến mất, chúng chỉ đổi hình dạng. Bốn rủi ro dưới đây là bốn thứ mà con số lãi suất trên tờ chào bán không nói ra.

Rủi ro tín dụng: bên phát hành có trả được không

Đây là rủi ro gốc. Nếu tổ chức phát hành gặp khó khăn tài chính hoặc mất khả năng thanh toán, người mua có thể không nhận được lãi, thậm chí không thu hồi đủ vốn gốc. Tài sản bảo đảm giúp giảm bớt nhưng không xoá được, vì giá trị thực tế của tài sản và thời gian xử lý khi có sự cố còn phụ thuộc vào thanh khoản của chính tài sản đó và thủ tục pháp lý.

Cách kiểm tra thực tế là đọc báo cáo tài chính của bên phát hành, nhìn dòng tiền và cơ cấu nợ, tra lịch sử thanh toán các lô đã phát hành trước đó, và xem có xếp hạng tín nhiệm hay không.

Rủi ro tín dụng phụ thuộc vào năng lực tài chính của tổ chức phát hành

Rủi ro lãi suất: giá đi ngược chiều lãi suất thị trường

Giá trái phiếu đang lưu hành biến động ngược chiều với lãi suất thị trường. Khi lãi suất chung tăng, những lô phát hành trước đó với lãi suất thấp hơn trở nên kém hấp dẫn, giá trên thị trường thứ cấp có xu hướng giảm theo. Người giữ đến đáo hạn không chịu ảnh hưởng này, nhưng người cần bán sớm thì có.

Rủi ro thanh khoản và rủi ro lạm phát

Giá trái phiếu trên thị trường thứ cấp đi ngược chiều lãi suất

Không phải trái phiếu nào cũng có người mua sẵn. Với các lô giao dịch thoả thuận ngoài sàn, tìm được người mua có thể mất thời gian, hoặc phải chấp nhận mức giá thấp hơn kỳ vọng. Đây là lý do cùng một mức lãi suất, lô niêm yết trên sở giao dịch vẫn đáng giá hơn lô giao dịch ngoài sàn.

Rủi ro thứ tư âm thầm hơn: nếu lạm phát cao hơn lãi suất trái phiếu, giá trị thực của khoản thu nhập bị bào mòn theo thời gian. Danh nghĩa vẫn nhận đủ tiền, nhưng sức mua của số tiền đó giảm. Với kỳ hạn dài, phần bào mòn này cộng dồn đáng chú ý.

Kết luận

Tóm lại, bốn rủi ro trên xếp theo thứ tự cần kiểm: khả năng trả nợ của bên phát hành trước, rồi mới tới lãi suất, thanh khoản và lạm phát. Lãi suất chào bán cao thường là mức bù cho một trong bốn thứ đó, nên câu hỏi đúng không phải lãi bao nhiêu, mà là vì sao lại cao đến vậy. Muốn xem lại phần nền tảng có thể đọc định nghĩa theo Luật Chứng khoán và ba nhóm trái phiếu. Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

Lạm phát cao hơn lãi suất thì bào mòn giá trị thực của thu nhập

#vpbanks #traiphieu #quantriruiro