EBIT là gì? Hai cách tính và một ví dụ bằng số cụ thể

Trên báo cáo kết quả kinh doanh, lợi nhuận sau thuế là dòng cuối cùng và cũng là dòng chịu nhiều tác động nhất từ những thứ nằm ngoài hoạt động kinh doanh: lãi vay phải trả và thuế thu nhập doanh nghiệp. Muốn biết bộ máy kinh doanh cốt lõi làm ăn ra sao, giới phân tích quay về một dòng nằm cao hơn. Đó là lý do ebit là gì trở thành câu hỏi quen thuộc với người mới đọc báo cáo tài chính. EBIT viết tắt của Earnings Before Interest and Taxes, tức lợi nhuận trước lãi vay và thuế.

Hai lối tính khác nhau nhưng phải ra cùng một con số

Cách thứ nhất đi từ dưới lên, xuất phát từ lợi nhuận đã có sẵn trên báo cáo: EBIT bằng lợi nhuận sau thuế cộng chi phí lãi vay cộng chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp. Nếu đã có sẵn dòng lợi nhuận trước thuế thì gọn hơn nữa, chỉ cần cộng thêm chi phí lãi vay. Cách thứ hai đi từ trên xuống, bám theo hoạt động bán hàng: EBIT bằng doanh thu thuần trừ giá vốn hàng bán trừ chi phí hoạt động, trong đó chi phí hoạt động gồm chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp, nhưng không gồm lãi vay và thuế.

Hai lối tính ra cùng một kết quả, khác nhau ở chỗ chúng phục vụ hai nhu cầu. Lối thứ nhất nhanh khi trong tay đã có báo cáo hoàn chỉnh. Lối thứ hai cho thấy con số hình thành từ đâu, nên hữu ích khi muốn truy nguyên nhân tăng giảm.

EBIT nằm phía trên lãi vay và thuế trên báo cáo kết quả kinh doanh

Ví dụ bằng số cho thấy khoảng cách giữa EBIT và lợi nhuận ròng

Lấy một doanh nghiệp bán lẻ giả định với doanh thu thuần 15.000 tỷ đồng, giá vốn hàng bán 11.500 tỷ, chi phí bán hàng 1.800 tỷ, chi phí quản lý 700 tỷ, chi phí lãi vay 300 tỷ, thuế thu nhập doanh nghiệp 140 tỷ và lợi nhuận sau thuế 560 tỷ. Tính từ dưới lên: 560 cộng 140 cộng 300 bằng 1.000 tỷ đồng. Tính từ trên xuống: 15.000 trừ 11.500 trừ 2.500 cũng bằng 1.000 tỷ đồng.

🔗 Xem thêm: EPS là gì? Công thức tính và ví dụ bằng số

Khoảng cách giữa 1.000 tỷ và 560 tỷ chính là phần bị lãi vay và thuế lấy đi. Đọc riêng dòng lợi nhuận ròng, người ta dễ kết luận doanh nghiệp làm ăn kém. Đọc thêm EBIT mới thấy hoạt động kinh doanh vẫn tạo ra lợi nhuận tốt, còn vấn đề nằm ở gánh nặng nợ vay. Cũng vì gánh nặng đó mà nhà đầu tư dùng đòn bẩy cần hiểu rõ cơ chế ký quỹ và các mốc tỷ lệ bắt buộc trước khi mở vị thế.

EBIT dương hay âm thì suy ra được gì

Hai phương pháp tính EBIT cho cùng một kết quả

EBIT dương cho thấy doanh nghiệp có lãi từ chính hoạt động kinh doanh, đủ nguồn lực để trả lãi cho chủ nợ và thực hiện nghĩa vụ thuế. EBIT tăng đều qua nhiều kỳ thường đi cùng năng lực kiểm soát chi phí và quy trình vận hành ổn định. Ngược lại, EBIT âm nghĩa là thua lỗ ngay từ hoạt động cốt lõi, và nếu kéo dài qua nhiều kỳ thì đó là dấu hiệu năng lực cạnh tranh đang suy giảm chứ không phải chuyện thời vụ.

EBIT là điểm khởi đầu tốt để đọc một doanh nghiệp, nhưng vẫn cần đặt cạnh doanh thu, dòng tiền và cơ cấu nợ mới thành bức tranh đủ.

Kết luận

Tóm lại, hai cách tính EBIT phải cho cùng một kết quả, và khoảng cách giữa EBIT với lợi nhuận ròng chính là phần lãi vay cùng thuế lấy đi. Đọc riêng dòng lợi nhuận ròng dễ kết luận sai về sức khoẻ kinh doanh; đọc thêm EBIT mới thấy vấn đề nằm ở vận hành hay ở gánh nặng nợ. Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

Ví dụ số liệu giả định: EBIT 1.000 tỷ so với lợi nhuận ròng 560 tỷ

🔗 Xem thêm: Margin là gì? Cơ chế ký quỹ và các mốc tỷ lệ cần nhớ

#vpbanks #phantichcoban #baocaotaichinh