Hợp đồng phái sinh: tài sản cơ sở và cơ chế ký quỹ

Khác với cổ phiếu hay trái phiếu, sản phẩm phái sinh không phải một tài sản mà là một hợp đồng. Giá trị của nó phụ thuộc vào một tài sản khác, gọi là tài sản cơ sở, và toàn bộ đặc điểm còn lại bắt nguồn từ điểm này.

Hợp đồng dựa trên cái gì

Tài sản cơ sở có thể là cổ phiếu, chỉ số chứng khoán, trái phiếu hoặc hàng hoá. Trên thị trường Việt Nam, sản phẩm được giao dịch rộng rãi là hợp đồng tương lai trên chỉ số, do Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội tổ chức.

🔗 Xem thêm: Trái phiếu là gì theo Luật Chứng khoán và ba nhóm thường gặp

Người tham gia không sở hữu tài sản cơ sở. Họ nhận hoặc trả phần chênh lệch giá trị theo điều khoản hợp đồng, nên không có cổ tức, không có quyền biểu quyết, và không có quan hệ sở hữu với doanh nghiệp nào.

chứng khoán phái sinh - Hợp đồng dựa trên cái gìMinh hoạ: chứng khoán phái sinh

Vì không có quan hệ sở hữu, giá của hợp đồng không được neo bởi giá trị doanh nghiệp mà bởi giá của tài sản cơ sở cộng phần chênh lệch theo kỳ hạn. Khi tới ngày đáo hạn, hai mức giá này hội tụ về nhau theo cơ chế thanh toán.

Ký quỹ thay cho thanh toán toàn bộ

Mua cổ phiếu là trả đủ giá trị. Mở vị thế phái sinh chỉ cần nộp một phần giá trị hợp đồng làm ký quỹ ban đầu. Phần chênh lệch giữa giá trị hợp đồng và số tiền phải nộp chính là đòn bẩy có sẵn trong cấu trúc sản phẩm.

🔗 Xem thêm: Chứng chỉ quỹ và chỉ số NAV/CCQ: cách đọc giá trị khoản đầu tư

Đòn bẩy này tác động hai chiều. Một biến động nhỏ của chỉ số tạo ra mức lãi hoặc lỗ lớn hơn nhiều lần so với cùng số tiền đặt vào cổ phiếu. Lãi lỗ được tính lại hằng ngày theo giá thanh toán cuối phiên và ghi thẳng vào tài khoản ký quỹ.

chứng khoán phái sinh - Ký quỹ thay cho thanh toán toàn bộMinh hoạ: chứng khoán phái sinh

Khi số dư ký quỹ xuống dưới mức duy trì, nhà đầu tư nhận yêu cầu bổ sung trong thời hạn quy định. Không bổ sung kịp thì vị thế bị đóng bắt buộc, kể cả khi thị trường sau đó đi theo hướng có lợi.

Chính vì cơ chế này mà nhóm sản phẩm phái sinh được xếp ở mức rủi ro cao hơn hẳn so với cổ phiếu. Phần giới thiệu đầy đủ nằm ở phần giới thiệu nhóm hợp đồng này.

Nơi diễn ra giao dịch và cách tổ chức thị trường được nói tới ở bài về các sở giao dịch tại Việt Nam.

Kết luận

Phái sinh là hợp đồng có giá trị phụ thuộc tài sản cơ sở, giao dịch theo cơ chế ký quỹ với lãi lỗ tính hằng ngày. Đòn bẩy nằm sẵn trong cấu trúc, nên mức rủi ro cao hơn không phải do cách dùng mà do bản chất sản phẩm.

🔗 Xem thêm: Bốn thông tin phải đọc trước khi mua một chứng quyền

chứng khoán phái sinh - Kết luậnMinh hoạ: chứng khoán phái sinh

Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.

#vpbanks #phaisinh #kyquy #kienthucdautu #chungkhoanvietnam

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Chi phí thật của giao dịch ký quỹ mà ít người tính tới

Hình ảnh
Phần lớn bài viết về giao dịch ký quỹ dừng lại ở chỗ giải thích đòn bẩy giúp mua được nhiều cổ phiếu hơn. Điều ít được nói tới là khoản vay đó có giá của nó, và cái giá ấy chạy đều mỗi ngày bất kể thị trường đi lên hay đi xuống. Bài này nhìn margin là gì từ góc chi phí, thứ quyết định khoản vay có đáng hay không. Khoản vay chạy tính lãi từ ngày đầu tiên Khi dùng margin, nhà đầu tư vay tiền từ công ty chứng khoán và phần cổ phiếu mua bằng khoản vay đó trở thành tài sản đảm bảo. Nghĩa vụ trả lãi bắt đầu ngay, không chờ tới lúc bán ra, nên mỗi ngày nắm giữ đều cộng thêm một khoản vào tổng chi phí của vị thế. 🔗 Xem thêm: EPS là gì? Công thức tính và ví dụ bằng số Điều này tạo ra một sự lệch pha đáng chú ý: kỳ vọng sinh lời thì phụ thuộc vào thị trường, còn chi phí thì chắc chắn và đều đặn. Một vị thế đi ngang trong hai tháng không lỗ theo giá, nhưng vẫn lỗ theo chi phí vốn. Giao dịch ký quỹ cho phép mua lượng cổ phiếu lớn hơn vốn tự có, đổi lại là nghĩa vụ trả lãi Vì s...
Đọc thêm

Bốn rủi ro của trái phiếu mà lãi suất chào bán không nói ra

Hình ảnh
Trong nhóm tài sản tài chính, trái phiếu hay được xếp vào ô ít biến động hơn cổ phiếu. Cách xếp đó đúng ở mức trung bình, nhưng nó che mất một điều: rủi ro của công cụ nợ không biến mất, chúng chỉ đổi hình dạng. Bốn rủi ro dưới đây là bốn thứ mà con số lãi suất trên tờ chào bán không nói ra. Rủi ro tín dụng: bên phát hành có trả được không Đây là rủi ro gốc. Nếu tổ chức phát hành gặp khó khăn tài chính hoặc mất khả năng thanh toán, người mua có thể không nhận được lãi, thậm chí không thu hồi đủ vốn gốc. Tài sản bảo đảm giúp giảm bớt nhưng không xoá được, vì giá trị thực tế của tài sản và thời gian xử lý khi có sự cố còn phụ thuộc vào thanh khoản của chính tài sản đó và thủ tục pháp lý. Cách kiểm tra thực tế là đọc báo cáo tài chính của bên phát hành, nhìn dòng tiền và cơ cấu nợ, tra lịch sử thanh toán các lô đã phát hành trước đó, và xem có xếp hạng tín nhiệm hay không. Rủi ro tín dụng phụ thuộc vào năng lực tài chính của tổ chức phát hành Rủi ro lãi suất: giá đi ngược chiều lãi ...
Đọc thêm

Bullish là gì? Phân biệt với bearish và với bull market

Hình ảnh
Đọc bản tin tài chính, người mới hay gặp hai từ bullish và bearish đứng cạnh nhau mà không rõ chúng nói về giá hay nói về con người. Câu trả lời cho bullish là gì nằm ở vế thứ hai: đó là trạng thái tâm lý kỳ vọng giá của một tài sản hoặc cả thị trường sẽ đi lên trong một khoảng thời gian nhất định. Cái tên đến từ hình ảnh con bò húc sừng lên trên Bò đực tấn công bằng cách hất sừng từ dưới lên, còn gấu thì bổ vuốt từ trên xuống. Hai động tác ngược chiều đó được giới tài chính mượn làm biểu tượng cho hai chiều giá, và trở thành cách gọi quen thuộc trong chứng khoán, forex, hàng hoá lẫn tiền điện tử. Vì vậy khi ai đó nói mình đang bullish với một cổ phiếu, ý họ là kỳ vọng giá tăng chứ không phải khẳng định giá sẽ tăng. Bullish khác bearish ở chỗ nào Hình ảnh bò đực húc sừng lên trên là gốc của từ bullish Bullish phản ánh kỳ vọng giá lên, kéo theo xu hướng mua vào hoặc tăng tỷ trọng nắm giữ. Bearish là chiều ngược lại: tâm lý thận trọng chiếm ưu thế, dòng tiền rút bớt, nhiều người ch...
Đọc thêm