GDP danh nghĩa tính từ giá và sản lượng: một phép nhân, một phép cộng
GDP danh nghĩa nghe có vẻ phức tạp, nhưng phép tính phía sau chỉ gồm hai bước: nhân giá với sản lượng cho từng sản phẩm cuối cùng, rồi cộng các kết quả lại. Bài viết này đi qua từng bước bằng một nền kinh tế giả định chỉ có hai sản phẩm.
Hai bước của phép tính
Bước một, với mỗi hàng hoá hoặc dịch vụ cuối cùng được tạo ra trong kỳ, lấy giá bán của kỳ đó nhân với số lượng. Bước hai, cộng tất cả các tích. Tổng thu được là GDP danh nghĩa, còn gọi là GDP theo giá hiện hành. Chữ giá hiện hành có nghĩa là giá được lấy đúng tại kỳ đang tính, không quy đổi về một mặt bằng giá khác. Phần trình bày đầy đủ về việc quy ra giá trị theo giá hiện hành cho thấy phép tính này nằm trong bức tranh ba phương pháp rộng hơn. Vị trí của phép tính này trong ba phương pháp được đặt cạnh nhau ở bài ba cách tính GDP cho cùng một kết quả.
🔗 Xem thêm: Báo cáo lưu chuyển tiền tệ: ba dòng tiền và cách ghép chúng lại
Ví dụ với số giả định
Minh hoạ: cách tính gdp danh nghĩa
Giả sử nền kinh tế chỉ sản xuất ổ bánh và chiếc áo, đơn vị tiền là đơn vị giả định. Năm thứ nhất có 100 ổ bánh giá 10 và 50 chiếc áo giá 20. Năm thứ hai vẫn có 100 ổ bánh và 50 chiếc áo, nhưng giá bánh lên 12 và giá áo lên 22.
🔗 Xem thêm: P/E là gì? Cách tính, cách đọc và ba giới hạn của chỉ số định giá
- Năm thứ nhất: 100 × 10 + 50 × 20 = 1.000 + 1.000 = 2.000.
- Năm thứ hai: 100 × 12 + 50 × 22 = 1.200 + 1.100 = 2.300.
GDP danh nghĩa tăng từ 2.000 lên 2.300, tức tăng 15%. Điều đáng chú ý là sản lượng của cả hai sản phẩm không đổi. Toàn bộ mức tăng đến từ giá. Đây là lý do một chuỗi GDP danh nghĩa đi lên chưa đủ để kết luận nền kinh tế sản xuất được nhiều hơn.
Những gì được đưa vào phép cộng
Minh hoạ: cách tính gdp danh nghĩa
Phép cộng chỉ lấy sản phẩm cuối cùng, tức sản phẩm không còn được dùng làm nguyên liệu cho một khâu sản xuất khác trong cùng kỳ. Nếu cộng cả bột mì lẫn bánh làm từ bột mì, giá trị của bột sẽ bị tính hai lần. Phương pháp sản xuất xử lý việc này bằng khái niệm giá trị tăng thêm, được bàn kỹ ở một bài riêng.
Phép cộng cũng chỉ tính sản phẩm được tạo ra trong kỳ. Việc bán lại một chiếc áo cũ không làm GDP của kỳ đó tăng, vì giá trị của chiếc áo đã được ghi nhận ở kỳ nó được sản xuất. Khoản phí môi giới nếu có thì được tính, vì đó là dịch vụ mới.
Khi nào dùng con số danh nghĩa
GDP danh nghĩa phù hợp khi cần so sánh hai đại lượng cùng được đo bằng giá hiện hành, chẳng hạn quy mô nền kinh tế đặt cạnh quy mô một khoản thu hoặc một khoản nợ trong cùng kỳ. Khi cần trả lời câu hỏi sản lượng tăng bao nhiêu, người đọc cần chuyển sang GDP thực, tính theo giá của một năm gốc cố định.
Kết luận
Minh hoạ: cách tính gdp danh nghĩa
GDP danh nghĩa là tổng của giá nhân sản lượng cho mọi sản phẩm cuối cùng trong kỳ, tính theo giá của chính kỳ đó. Con số này chứa cả phần thay đổi giá lẫn phần thay đổi sản lượng, nên cần đọc cùng GDP thực. Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
#gdp #gdpdanhnghia #kinhtevimo #kienthucdautu
Nhận xét
Đăng nhận xét