GDP quý và GDP năm: vì sao không phải phương pháp nào cũng tính theo quý

Ba phương pháp tính GDP gồm sản xuất, sử dụng và thu nhập thường được trình bày như ba lựa chọn ngang nhau. Trên thực tế, tần suất áp dụng của chúng khác nhau. Bài viết dựa trên phát biểu của lãnh đạo Tổng cục Thống kê năm 2019 để giải thích sự khác biệt đó, kèm lưu ý rằng cách làm cụ thể có thể được cập nhật sau mốc thời gian này.

Điều được nêu trong phát biểu năm 2019

Theo phát biểu của Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê ngày 16/08/2019, cơ quan thống kê Việt Nam sử dụng ba phương pháp. GDP quý được tính bằng phương pháp sản xuất và phương pháp sử dụng. Phương pháp thu nhập được áp dụng theo chu kỳ năm năm. Đây là nguồn ở mức chấp nhận được nhưng đã có tuổi, nên người đọc cần đối chiếu với tài liệu phương pháp luận mới nhất khi cần dùng cho mục đích chính thức.

Vì sao sản xuất và sử dụng phù hợp với nhịp quý

các phương pháp tính gdp - Vì sao sản xuất và sử dụng phù hợp với nhịp quýMinh hoạ: các phương pháp tính gdp

  • Phương pháp sản xuất cộng giá trị tăng thêm của từng ngành, nên có thể dựa vào các báo cáo sản xuất kinh doanh có tần suất ngắn.
  • Phương pháp sử dụng cộng các khoản chi gồm tiêu dùng, đầu tư, chi tiêu chính phủ và xuất khẩu ròng, nên dựa vào số liệu bán lẻ, đầu tư và thương mại vốn được tổng hợp thường xuyên.
  • Phương pháp thu nhập cần dữ liệu về thu nhập của người lao động, thặng dư sản xuất và khấu hao, loại dữ liệu thường chỉ đầy đủ sau các đợt điều tra và quyết toán lớn.

Phần giải thích về nguồn dữ liệu ở trên là suy luận của bài, không phải điều được phát biểu năm 2019. Nó cho thấy chu kỳ năm năm hợp lý về mặt logic, nhưng không nên xem là lời giải thích chính thức.

🔗 Xem thêm: EPS là gì? Công thức tính và ví dụ bằng số

Ý nghĩa với người đọc số liệu

Khi nghe tin về tăng trưởng GDP quý, cấu trúc đi kèm thường là cơ cấu theo ngành và theo nhóm chi tiêu. Cơ cấu theo thu nhập chỉ xuất hiện khi có kỳ áp dụng riêng. Vì vậy câu hỏi phần giá trị tạo ra chảy về người lao động hay chủ sở hữu vốn thường không trả lời được từ số quý. Điều này liên quan đến ba phương pháp tính GDP và vai trò bổ sung của chúng.

Ví dụ giả định về khoảng cách giữa hai thời điểm

các phương pháp tính gdp - Ví dụ giả định về khoảng cách giữa hai thời điểmMinh hoạ: các phương pháp tính gdp

Giả sử có một chu kỳ năm năm với mốc đầu là năm thứ nhất. Cơ cấu thu nhập được cập nhật ở năm thứ nhất, rồi tiếp tục dùng làm cơ sở ước lượng cho các năm thứ hai đến thứ năm, cho đến khi tới kỳ tính lại ở năm thứ sáu. Đây là ví dụ minh hoạ nhịp cập nhật, không phải mô tả quy trình thật. Nếu cơ cấu thay đổi nhanh trong thời gian giữa hai mốc, các số ước lượng dùng cơ cấu cũ sẽ chậm phản ánh thực tế, và kết quả tính lại có thể kéo theo điều chỉnh.

🔗 Xem thêm: Hai đường tính P/E cho cùng một kết quả: theo cổ phiếu và theo vốn hóa

Ba điều nên làm khi gặp số liệu GDP

  • Xác định số liệu thuộc phương pháp nào và tần suất nào.
  • Phân biệt số sơ bộ với số đã được rà soát.
  • Đọc kèm ba cách tính GDP cho cùng một kết quả để nhớ vì sao ba phương pháp phải khớp về nguyên tắc.

Kết luận

các phương pháp tính gdp - Kết luậnMinh hoạ: các phương pháp tính gdp

Theo phát biểu năm 2019, GDP quý dùng phương pháp sản xuất và sử dụng, còn phương pháp thu nhập theo chu kỳ năm năm. Cách này khiến số quý ít thông tin về phân phối thu nhập. Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

#gdp #phuongphaptinhgdp #thongke #kinhtevimo

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Chi phí thật của giao dịch ký quỹ mà ít người tính tới

Bốn rủi ro của trái phiếu mà lãi suất chào bán không nói ra

Bullish là gì? Phân biệt với bearish và với bull market