Tốc độ tăng trưởng GDP thực được tính thế nào từ hai con số liên tiếp
Khi một bản tin nói nền kinh tế tăng trưởng, con số được nhắc thường là tốc độ tăng của GDP thực. Phép tính này đơn giản hơn nhiều người nghĩ: chỉ cần hai con số GDP thực của hai kỳ liên tiếp và một phép chia.
Công thức
Tốc độ tăng trưởng thực bằng GDP thực kỳ này trừ GDP thực kỳ trước, chia cho GDP thực kỳ trước, rồi nhân một trăm để đổi sang phần trăm. Điều kiện là hai con số phải được tính theo cùng một năm gốc. Nếu lẫn một con số danh nghĩa vào phép chia, kết quả sẽ trộn cả thay đổi giá vào. Đó là lý do người ta cần bước quy GDP về giá cố định trước khi tính tốc độ tăng.
Ví dụ với số giả định
Minh hoạ: cách tính gdp thực
Đơn vị là nghìn tỷ đồng, số do bài tự đặt. GDP thực năm trước là 900 và GDP thực năm nay là 960.
🔗 Xem thêm: EPS là gì? Công thức tính và ví dụ bằng số
- Mức tăng về giá trị: 960 − 900 = 60.
- Tốc độ tăng: 60 / 900 = 0,0667, tức khoảng 6,67%.
Nếu một người lấy nhầm GDP danh nghĩa năm nay là 1.020 để so với 900, họ sẽ được mức tăng 13,33%, cao hơn gấp đôi. Chênh lệch này không phải do sản xuất nhiều hơn, mà do mặt bằng giá đã cao lên giữa hai kỳ. Với GDP thực, giá được giữ cố định nên phần chênh lệch đó biến mất, và con số 6,67% chỉ phản ánh khối lượng sản phẩm tạo ra nhiều hơn năm trước.
Hai cách so sánh khác nhau
Với số liệu theo quý, và đây là điểm dễ nhầm nhất, có hai cách so sánh thường gặp. Cách thứ nhất so quý này với cùng quý của năm trước, giúp loại bỏ yếu tố mùa vụ. Cách thứ hai so quý này với quý liền trước, thường cần số liệu đã điều chỉnh mùa vụ. Hai cách cho hai con số khác nhau cho cùng một quý, nên khi trích số cần nêu rõ đang dùng cách nào.
Minh hoạ: cách tính gdp thực
🔗 Xem thêm: Báo cáo lưu chuyển tiền tệ: ba dòng tiền và cách ghép chúng lại
Kiểm tra nhanh trước khi tin một con số tăng trưởng
- Con số là thực hay danh nghĩa.
- Hai kỳ được so có cùng năm gốc không.
- So với quý liền trước hay cùng quý năm trước.
- Số liệu là sơ bộ hay đã điều chỉnh.
Hai cách so sánh nói trên cũng có hệ quả khi xem xét một chuỗi dài. Một quý có mức tăng thấp so với cùng kỳ vẫn có thể có mức tăng cao so với quý liền trước, và ngược lại, nên không thể dùng một con số để thay cho con số còn lại. Bốn câu hỏi này giúp tránh việc đặt cạnh nhau những con số được tính theo nhiều cách. Phần giải thích về ba phương pháp tạo nên chính con số GDP nằm trong bài ba cách tính GDP và vì sao chúng khớp nhau.
Kết luận
Minh hoạ: cách tính gdp thực
Tốc độ tăng trưởng thực là phần trăm thay đổi của GDP thực giữa hai kỳ cùng năm gốc, ví dụ giả định cho kết quả 6,67%. Cần nêu rõ cách so sánh khi trích. Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
#gdp #tangtruongkinhte #gdpthuc #kinhtevimo
Nhận xét
Đăng nhận xét